Wie bereits im letzten Jahr habe ich mich – ganz ministeriell – in diesem Jahr wieder von JAN von der BRETTSPIELERUNDE zur SPIELWARENMESSE in Nürnberg fahren lassen. Die Spielwarenmesse ist eine Fachmesse, deren Türen nur Händler*innen und Presse offenstehen. Neben Gesellschaftsspielen wird die gesamte Bandbreite der Spielwaren präsentiert. Ist mein Interesse nur ludologisch, reicht ein Tag…
Nachdem sich schon die ersten Personen ohne Bekanntgabe des Datums angemeldet hatten, freut es mich das nächste gemeinsame Brettspielwochenende der Naturfreunde Ludwigshafen e.V. und des Ministeriums bekannt geben zu können. Das Wochenende findet vom 6. bis 8. November 2026, also kurz nach der SPIEL 2026, an der gewohnten Stelle (Naturfreundehaus Elmstein) statt.Tragt euch gerne auch bereits den…
Vergangenes Wochenende war es wieder so weit. Das zweite gemeinsame Brettspielwochenende der NATURFREUNDE LUDWIGSHAFEN E.V. und des MINISTERIUMS FÜR BRETTSPIELSPASS im Naturfreundehaus Elmstein hat stattgefunden. Wir freuen uns, dass dieses Mal rund 100 Personen den Weg in den Pfälzer Wald fanden.Schon der Freitagabend setzte den Ton für das Wochenende. Während ein Kennenlern-Bingo die Barrieren…
Mit 7 WONDERS erschuf ANTOINE BAUZA Ende der Nuller-Jahre ein Spiel, das heute mit Fug und Recht als Klassiker bezeichnet werden kann und sich auch 15 Jahre nach Erscheinen hoher Beliebtheit erfreut. Die Mischung aus Drafting und simultanem Spiel spielt sich unabhängig von der Gruppengröße flott und ist thematisch ansprechend. Folgerichtig erschienen mehrere Erweiterungen und Spiele im selben…
Nach einer etwas dünneren Akte II türmt sich der Stapel dieses Mal. Gleich sechs Spiele haben es in diese Ausgabe hineingeschafft. Das Ganze ist aber trotzdem verdaulich, denn die Gangfolge besteht zunächst aus einem Krimidinner und dann aus zwei Paketen mit Spielen aus jeweils einer Reihe, die zusammengefasst wurden. Folgende Titel werden behandelt…
LUTHIER gehörte zu den Spielen, die mich auf der SPIEL 2025 eigentlich gar nicht so sehr interessiert haben. Instrumentenbau, denn das ist es, was ein „Luthier“ macht, wie ich bei Wikipedia lernte. Thematisch ist das zwar innovativ, aber was Musik ohne Stromgitarren angeht, bin ich ein Banause. Barocke Opulenz und romantische Verspieltheit sind mir meist zu viel. Ich mag es lieber schlicht.
Ich schreibe nicht nur selbst, sondern konsumiere auch gerne und viel Brettspiel-Content von anderen. In dieser Rubrik findest du meine persönliche monatliche Medienschau, in der ich aus meiner Sicht besonders gelungene und/oder relevante Beiträge des vergangenen Monats würdige.Habe ich etwas übersehen oder hast du Vorschläge für den nächsten Monat? Bitte schreib mir gerne – zum Beispiel bei…
Gefühlt hat 2025 gerade erst angefangen, und „schwupps“, es ist vorbei. Liegt es am Älterwerden? Oder daran, dass so viel passiert ist? Neuwahl, Trump – aber eben auch in der Brettspielwelt.Meinen Blog bespiele ich nun seit gut eineinhalb Jahren voll. Ich befinde mich also noch in der „Kleinkindphase“ und lerne stetig dazu. Das spiegelt sich auch in den Beiträgen und der Struktur des Blogs wider.
Das heutige Dossier ist etwas kürzer als gewohnt. Zwar ist die Weihnachtszeit nicht friedvoller als sonst, aber die Erinnerungen an die Krimi-Runde DIE RÜCKKEHR DES DR. DANGER sind frisch. Und wann könnten Spiele mit weihnachtlichem Thema (WEIHNACHTEN IN GEFAHR und der EXIT ADVENTSKALENDER) aktueller sein als zu den Feiertagen?Dieses Mal habe ich die vorgestellten Spiele jeweils zu zweit mit…
Ich war schon oft in Prag. Ich habe den Bau der Karlsbrücke unterstützt (PRAGA CAPUT REGNI), bin durch die Gassen geschlichen (SEVERTON, meine Rezension) und habe Golems gelenkt (GOLEM). Die Karls-Universität ist meine spielerische ALMA MATER. Und irgendwie habe ich dabei auch immer an der Uhr gedreht, so schnell, wie die Zeit verflog.Um eine Uhr geht es auch in ORLOJ: THE PRAGUE ASTRONOMICAL…
Die Comicreihe RYCHLÉ ŠÍPY („Die Schnellen Pfeile“) des Autors JAROSLAV FOGLAR genießt in Tschechien Kultstatus. Auch der ebenfalls tschechische Brettspielautor VLADAA CHVÁTIL, dessen breit aufgestellte Œuvre von CODENAMES bis MAGE KNIGHT bestens bekannt ist, scheint Anhänger der Reihe zu sein. Er widmet ihr mit SEVERTON ein eigenes Spiel.Laut Verlag findet das Spiel in einem fiktiven Stadtteil…
Mit einem Paukenschlag betrat TOMÁŠ HOLEK im vergangenen Jahr die Bühne der Brettspielautor*innen. Gleich drei komplexe Titel veröffentlichte er, von denen einer (SETI; meine Rezension) direkt mit dem DEUTSCHEN SPIELEPREIS (DSP) geadelt wurde. Da dieser Erfolg auch auf einer jahrelangen Entwicklungszeit fußte, hätte man annehmen können, sein Pulver sei nun erst einmal verschossen.
Es ist das bekannte Dilemma nach dem Ende einer großen Kampagne: Die Mischung aus Triumph und jener Leere, die ein abgeschlossenes Epos hinterlässt. Dungeon Crawler, das ist für mich immer eine heiße Liebe auf Zeit, denn glücklicherweise habe ich eine feste Runde von 3–4 Personen, die sich mit voller Begeisterung von einem in das nächste Abenteuer stürzt. Erst GLOOMHAVEN, dann MACHINA ARCANA…
Ich schreibe nicht nur selbst, sondern konsumiere auch gerne und viel Brettspiel-Content von anderen. In dieser Rubrik findest du meine persönliche monatliche Medienschau, in der ich aus meiner Sicht besonders gelungene und/oder relevante Beiträge des vergangenen Monats würdige.Habe ich etwas übersehen oder hast du Vorschläge für den nächsten Monat? Bitte schreib mir gerne – zum Beispiel bei…
Aktuell beschäftige ich mich, auch berufsbedingt, intensiv mit dem Thema KI. Ich sehe in dieser Technologie ein Potenzial, das dem Aufkommen des Internets und der Smartphones nahekommt. Viele Auswirkungen sind bereits heute – nur rund zwei Jahre nach dem Launch von OpenAI/ChatGPT – spürbar. In Kommentarspalten wird längst nicht mehr etwas gegoogelt, sondern unmittelbar die KI befragt.
„Ein Arche Nova-Spiel“ lautet der Untertitel von ARTENGARTEN. Ich verstehe, warum FEUERLAND sich dazu entschieden hat, dies auf die Packung zu schreiben. Die Verknüpfung mit bekannten und beliebten Spielen wirkt oft verkaufsfördernd für das neue Produkt. Gleichzeitig evoziert dies aber auch eine bestimmte Erwartung. Formulierungen wie „Ein Spiel in der Welt von …“ haben schon mehrfach dazu geführt…
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Morbi suscipit eros sapien, a varius orci hendrerit into the old flurer alonti paka shulter and off pendisse quis tortor aliquet
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Morbi suscipit eros sapien, a varius orci hendrerit in. Suspendisse quis tortor aliquet, blandit lacus quis, dictum felis. Vestibulum gravida iaculis dapibus. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. In vitae varius nulla, ut suscipit lacus. Vestibulum laoreet.
Sed ut massa nec leo fringilla suscipit eu vitae risus. Etiam et eleifend tortor. Nunc rhoncus, odio ut placerat egestas, libero ligula pharetra dolor, eget condimentum libero mauris at lacus.
erat ultricies, pellentesque erat et, ornare metus. In tempor gravida eros a gravida. Curabitur varius mi urna. Nulla pulvinar porta tempor nulla facilis sedut massa nec leo fringilla suscipit eu vitae risus. Etiam et eleifend tortor. Nunc rhoncus, odio ut placerat egestas, libero ligula pharetra dolor.
eget condimentum libero mauris at lacus. Cras vel enim rutrum, efficitur dui ac, feugiat nisi. Pellentesque posuere enim nec convallis lobortis. Maecenas ornare sem non egestas feugiat. Quisque dapibus lorem imperdiet leo dictum porttitor.
Praesent vel varius est. Duis tincidunt tincidunt nisi ut egestas. Sed sed turpis molestie, feugiat tortor ut, egestas libero vestibulum tempor et lacus at viverra. Nulla facilisi laed aliquet tortor venenatis elementum suscipit. Aenean porttitor erat consectetur metus consectetur hendrerit. Integer id dolor erat.
Sed sagittis metus tempor, commodo ligula quis, sodales urna. Vivamus in semper ante, ac ullamcorper diam. Sed ullamcorper risus at rutrum rhoncus. Praesent dignissim eu dui sit amet vulputate. Praesent et dui tortor. Suspendisse potenti. Donec convallis ex facilisis turpis malesuada euismod. Sed finibus pellentesque placerat. Aliquam quis eros ac urna facilisis rhoncus at eget ligula. Aliquam accumsan lacus risus.
Sed ut massa nec leo fringilla suscipit eu vitae risus. Etiam et eleifend tortor.
Praesent vel varius est. Duis tincidunt tincidunt nisi ut egestas. Sed sed turpis molestie, feugiat tortor ut, egestas libero vestibulum tempor et lacus at viverra. Nulla facilisi laed aliquet tortor venenatis elementum suscipit. Aenean porttitor erat consectetur metus consectetur hendrerit. Integer id dolor erat.
Sed sagittis metus tempor, commodo ligula quis, sodales urna. Vivamus in semper ante, ac ullamcorper diam. Sed ullamcorper risus at rutrum rhoncus. Praesent dignissim eu dui sit amet vulputate. Praesent et dui tortor. Suspendisse potenti. Donec convallis ex facilisis turpis malesuada euismod.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Morbi suscipit eros sapien, a varius orci hendrerit into the old flurer alonti paka shulter and off pendisse quis tortor aliquet
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Morbi suscipit eros sapien, a varius orci hendrerit in. Suspendisse quis tortor aliquet, blandit lacus quis, dictum felis. Vestibulum gravida iaculis dapibus. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. In vitae varius nulla, ut suscipit lacus. Vestibulum laoreet.
Sed ut massa nec leo fringilla suscipit eu vitae risus. Etiam et eleifend tortor. Nunc rhoncus, odio ut placerat egestas, libero ligula pharetra dolor, eget condimentum libero mauris at lacus.
erat ultricies, pellentesque erat et, ornare metus. In tempor gravida eros a gravida. Curabitur varius mi urna. Nulla pulvinar porta tempor nulla facilis sedut massa nec leo fringilla suscipit eu vitae risus. Etiam et eleifend tortor. Nunc rhoncus, odio ut placerat egestas, libero ligula pharetra dolor.
eget condimentum libero mauris at lacus. Cras vel enim rutrum, efficitur dui ac, feugiat nisi. Pellentesque posuere enim nec convallis lobortis. Maecenas ornare sem non egestas feugiat. Quisque dapibus lorem imperdiet leo dictum porttitor.
Praesent vel varius est. Duis tincidunt tincidunt nisi ut egestas. Sed sed turpis molestie, feugiat tortor ut, egestas libero vestibulum tempor et lacus at viverra. Nulla facilisi laed aliquet tortor venenatis elementum suscipit. Aenean porttitor erat consectetur metus consectetur hendrerit. Integer id dolor erat.
Sed sagittis metus tempor, commodo ligula quis, sodales urna. Vivamus in semper ante, ac ullamcorper diam. Sed ullamcorper risus at rutrum rhoncus. Praesent dignissim eu dui sit amet vulputate. Praesent et dui tortor. Suspendisse potenti. Donec convallis ex facilisis turpis malesuada euismod. Sed finibus pellentesque placerat. Aliquam quis eros ac urna facilisis rhoncus at eget ligula. Aliquam accumsan lacus risus.
Sed ut massa nec leo fringilla suscipit eu vitae risus. Etiam et eleifend tortor.
Praesent vel varius est. Duis tincidunt tincidunt nisi ut egestas. Sed sed turpis molestie, feugiat tortor ut, egestas libero vestibulum tempor et lacus at viverra. Nulla facilisi laed aliquet tortor venenatis elementum suscipit. Aenean porttitor erat consectetur metus consectetur hendrerit. Integer id dolor erat.
Sed sagittis metus tempor, commodo ligula quis, sodales urna. Vivamus in semper ante, ac ullamcorper diam. Sed ullamcorper risus at rutrum rhoncus. Praesent dignissim eu dui sit amet vulputate. Praesent et dui tortor. Suspendisse potenti. Donec convallis ex facilisis turpis malesuada euismod.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Morbi suscipit eros sapien, a varius orci hendrerit into the old flurer alonti paka shulter and off pendisse quis tortor aliquet
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Morbi suscipit eros sapien, a varius orci hendrerit in. Suspendisse quis tortor aliquet, blandit lacus quis, dictum felis. Vestibulum gravida iaculis dapibus. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. In vitae varius nulla, ut suscipit lacus. Vestibulum laoreet.
Sed ut massa nec leo fringilla suscipit eu vitae risus. Etiam et eleifend tortor. Nunc rhoncus, odio ut placerat egestas, libero ligula pharetra dolor, eget condimentum libero mauris at lacus.
erat ultricies, pellentesque erat et, ornare metus. In tempor gravida eros a gravida. Curabitur varius mi urna. Nulla pulvinar porta tempor nulla facilis sedut massa nec leo fringilla suscipit eu vitae risus. Etiam et eleifend tortor. Nunc rhoncus, odio ut placerat egestas, libero ligula pharetra dolor.
eget condimentum libero mauris at lacus. Cras vel enim rutrum, efficitur dui ac, feugiat nisi. Pellentesque posuere enim nec convallis lobortis. Maecenas ornare sem non egestas feugiat. Quisque dapibus lorem imperdiet leo dictum porttitor.
Praesent vel varius est. Duis tincidunt tincidunt nisi ut egestas. Sed sed turpis molestie, feugiat tortor ut, egestas libero vestibulum tempor et lacus at viverra. Nulla facilisi laed aliquet tortor venenatis elementum suscipit. Aenean porttitor erat consectetur metus consectetur hendrerit. Integer id dolor erat.
Sed sagittis metus tempor, commodo ligula quis, sodales urna. Vivamus in semper ante, ac ullamcorper diam. Sed ullamcorper risus at rutrum rhoncus. Praesent dignissim eu dui sit amet vulputate. Praesent et dui tortor. Suspendisse potenti. Donec convallis ex facilisis turpis malesuada euismod. Sed finibus pellentesque placerat. Aliquam quis eros ac urna facilisis rhoncus at eget ligula. Aliquam accumsan lacus risus.
Sed ut massa nec leo fringilla suscipit eu vitae risus. Etiam et eleifend tortor.
Praesent vel varius est. Duis tincidunt tincidunt nisi ut egestas. Sed sed turpis molestie, feugiat tortor ut, egestas libero vestibulum tempor et lacus at viverra. Nulla facilisi laed aliquet tortor venenatis elementum suscipit. Aenean porttitor erat consectetur metus consectetur hendrerit. Integer id dolor erat.
Sed sagittis metus tempor, commodo ligula quis, sodales urna. Vivamus in semper ante, ac ullamcorper diam. Sed ullamcorper risus at rutrum rhoncus. Praesent dignissim eu dui sit amet vulputate. Praesent et dui tortor. Suspendisse potenti. Donec convallis ex facilisis turpis malesuada euismod.